NEHİY
Nehiy üç kısma ayrılır:
- Nehyi Gaib نَهْىٌ
غَائِبٌ
- Nehyi Hazır نَهْىٌ
حَاضِرٌ
- Nehyi Mütekellim نَهْىٌ
مُتَكَلِّمٌ
لاَ
harfi
(lai nehiy) fiili muzarinin gerek malum gerekse meçhulü
olsun bütün çekimlerinin başına geçebilir. Ancak gaib
çekimlerinin başına geçmesiyle meydana gelen kelimeye
NEHYİ GAİB, muhatab çekimlerinin başına geçmesiyle meydana
gelen kelimeye NEHYİ HAZIR diğer adıyla NEHYİ MUHATAB,
mütekellim çekimlerinin başına geçmesiyle meydana gelen
kelimeye de NEHYİ MÜTEKELLİM denir.
NEHYİ
GAİB
Nehyi gaib malumun çekimi:
|
جَمْعٌ
Çoğul
|
تَثْنِيَةٌ
İkil
|
مُفْرَدٌ
Tekil
|
|
|
|
لاَ يَكْتُبُوا
|
لاَ يَكْتُبَا
|
لاَ يَكْتُبْ
|
مُذَكَّرٌ
|
مُخَاطَبٌ
|
|
لاَ يَكْتُبْنَ
|
لاَ تَكْتُبَا
|
لاَ تَكْتُبْ
|
مُؤَنَّثٌ
|
Nehyi gaib meçhulün çekimi:
|
جَمْعٌ
Çoğul
|
تَثْنِيَةٌ
İkil
|
مُفْرَدٌ
Tekil
|
|
|
|
لاَ تَكْتُبُوا
|
لاَ يُكْتَبَا
|
لاَ يُكْتَبْ
|
مُذَكَّرٌ
|
مُخَاطَبٌ
|
|
لاَ يُكْتَبْنَ
|
لاَ تُكْتَبَا
|
لاَ تُكْتَبْ
|
مُؤَنَّثٌ
|
NEHYİ
HAZIR
Nehyi
hazır malumun çekimi:
|
جَمْعٌ
Çoğul
|
تَثْنِيَةٌ
İkil
|
مُفْرَدٌ
Tekil
|
|
|
|
لاَ تَكْتُبُوا
|
لاَ تَكْتُبَا
|
لاَ تَكْتُبْ
|
مُذَكَّرٌ
|
مُخَاطَبٌ
|
|
لاَ تَكْتُبْنَ
|
لاَ تَكْتُبَا
|
لاَ تَكْتُبِى
|
مُؤَنَّثٌ
|
Nehyi
hazır meçhulün çekimi:
|
جَمْعٌ
Çoğul
|
تَثْنِيَةٌ
İkil
|
مُفْرَدٌ
Tekil
|
|
|
|
لاَ تُكْتَبُوا
|
لاَ تُكْتَبََا
|
لاَ تُكْتَبْ
|
مُذَكَّرٌ
|
مُخَاطَبٌ
|
|
لاَ تُكْتَبْنَ
|
لاَ تُكْتَبََا
|
لاَ تُكْتَبِى
|
مُؤَنَّثٌ
|
NEHYİ
MÜTEKELLİM
Nehyi
mütekellim malumun çekimi:
|
لاَ اَكْتُبْ
|
مُتَكَلِّم
وَحْدَهُ
|
|
لاَ نَكْتُبْ
|
مُتَكَلِّم
مَعَ الغَيْرِ
|
Nehyi mütekellim meçhulün çekimi:
|
لاَ اُكْتَبْ
|
مُتَكَلِّم
وَحْدَهُ
|
|
لاَ نُكْتَبْ
|
مُتَكَلِّم
مَعَ الغَيْرِ
|
Dikkat:
1-
Nehyi gaibler –gerek malum ve gerekse
meçhul olsunlar- Türkçeye emir kipinin üçüncü şahsın
olumsuzu ile tercüme edilirler.
Örnek: لاَ يَكْتُبْ
(yazmasın), لاَ يُكْتَبْ
(yazılmasın) gibi.
2-
Nehyi hazırlar –gerek malum ve gerekse
meçhul olsunlar- Türkçeye emir kipinin ikinci şahsın
olumsuzu ile tercüme edilirler.
Örnek: لاَ تَكْتُبْ
(yazma), لاَ تُكْتَبْ
(yazılma) gibi.
3-
Nehyi mütekellimler –gerek malum gerekse
meçhul olsunlar- Türkçeye dilek-istek kipinin birinci
şahsın olumsuzu ile tercüme edilirler.
Örnek: لاَ اَكْتُبْ
(yazmayayım), لاَ نَكْتُبْ
( yazmayalım), لاَ اُكْتَبْ
(yazılmayayım), لاَ نُكْتَبْ
(yazılmayalım) gibi.
Dikkat:
Yukarıda
(buraya kadar) ne zaman müzari meczum denirse, bundan
maksat malum ve meçhul olan CAHDİ MUTLAK, CAHDİ MUSTAĞRAK,
EMRİ GAİB, NEHYİ GAİB, EMRİ MÜTEKELLİM, NEHYİ MÜTEKELLİM,
NEHYİ HAZIR ve EMRİ HAZIRIN MEÇHULÜ’dür.
|
