MİSALİ YAİ

Bu da misali vavi gibi birinci bab hariç diğer beş babdan gelir:

-          İkinci babdan فَعَلَ ٠ يَفْعِلُ  şeklinde يَسَرَ ٠ يَيْسِرُ

-         Üçüncü babdan فَعَلَ ٠ يَفْعَلُ şeklinde فَتَحَ ٠ يَفْتَحُ

-         Dördüncü babdan فَعِلَ ٠ يَفْعَلُ şeklinde يَقِنَ ٠ يَيْقَنُ

-         Beşinci babdan فَعُلَ ٠ يَفْعُلُ şeklinde يَقُظَ ٠ يَيْقُظُ

-         Altıncı babdan فَعِلَ ٠ يَفْعِلُ şeklinde يَبِسَ . يَيْبِسُ

FİİLİ MAZİ

Misali Yai’nin mazi malum ve meçhulü tamamıyla sahih gibidir.

Muzari Malum

Misali Yai’nin müzari malumu tamamıyla sahih gibidir.

Müzari Meçhul

Misali Yai’lerin müzari meçhulü sahihinkinden farklı olarak hep يُوعَلُ şeklindedir. Şu halde يَيْسِرُ fiilinin meçhulü يُوسَرُ

يَيْفَعُ fiilinin meçhulü يُوفَعُ

يَيْقَنُ fiilinin meçhulü يُوقَنُ olarak gelir.

Misali Yai’nin müzari meçhulü her ne kadar şekilce sahihlerin müzari meçhülünden biraz farklı ise de yine sahihlerin müzari meçhulü çekilir.

MUZARİ MANSUP – MUZARİ MECZUM

Misali Yai’lerin mansup ve muzari meczumu tamamıyla sahihdeki kaiydeye tabidirler.

EMRİ HAZIRI MALUM

Emri Hazır’ın malumum üç şekil üzere gelir:

İkinci ve altınca bablarda اِيعِلْ şekli üzere gelir.  اِيبِسْ ve  اِيسِرْ gibi.

Üçüncü ve dördüncü bablarda اِيعَلْ şekli üzere gelir.  اِيفَعْ ve اِيقَنْ gibi.

Beşinci babda اُوعُلْ şekli üzere gelir. اُوقُظْ gibi.

Fakat hangi şekil üzere gelirse gelsin sahihteki kaideye göre çekilir.

İkinci babdan:

Altıncı babdan:

Üçüncü babdan:

Dördüncü babdan:

Beşinci babdan:

Dikkat:

-          Cahdi Mutlak’ın malum ve meçhul bütün sigalarında لَمْ yerine لَمَّا getirirsek Cahdi Mustağrak meydana gelir.

-          Malum ve meçhul altı gaib sigasında لَمْ yerine لِ getirirsek Emri Gaib, لاَ getirirsek Nehyi Gaib meydana gelir.

-          Yalnız meçhul altı muhatap sigasında لَمْ yerine لِ getirirsek Emri Hazır’ın meçhulu meydana gelir.

-          Malum ve meçhl altı muhatap sigasında لَمْ yerine لاَ getirirsek Nehyi Hazır meydana gelir.

-          Malum ve meçhul iki Mütekellim sigasında لَمْ yerine لِ getirirsek Emri Mütekellim, لاَ getirirsek Nehyi Mütekellim meydana gelir.