MEHMUZUL FA
Mehmuzul
Fa dört babdan gelir:
- birinci babdan يَأْمُرُ
أَمَرَ gibi.
- İkinci babdan أَبَدَ
يَأْبِدُ gibi.
- Dördüncü babdan أَبِثَ
- يَأْبَثُ gibi.
- Beşinci babdan اَدُبَ
يَأْدُبُ gibi.
FİİLİ MAZİ MALUM
Mehmuzul Fa’ların mazi malumu ve meçhulu tamamıyla sahihdeki
gibi çekilir.
أَمَرَ (birinci babdan) fiili mazinin çekimi:
|
جَمْعٌ
Çoğul
|
تَثْنِيَةٌ
İkil
|
مُفْرَدٌ
Tekil
|
|
emretmek
|
|
أَمَرُوا
|
أَمَرَا
|
أَمَرَ
|
مُذَكَّرٌ
Eril
|
غَائِبٌ
|
|
أَمَرْنَ
|
أَمَرَتَا
|
أَمَرَتْ
|
مُؤَنَّثٌ
Dişil
|
|
أَمَرْتُمْ
|
أَمَرْتُمَا
|
أَمَرْتَ
|
مُذَكَّرٌ
Eril
|
مُخَاطَبٌ
|
|
أَمَرْتُنَّ
|
أَمَرْتُمَا
|
أَمَرْتِ
|
مُؤَنَّثٌ
Dişil
|
|
أَمَرْنَا
|
|
أَمَرْتُ
|
|
مُتَكَلِّمٌ
|
أَبَدَ
(ikinci babdan) fiili mazinin çekimi:
|
جَمْعٌ
Çoğul
|
تَثْنِيَةٌ
İkil
|
مُفْرَدٌ
Tekil
|
|
oturmak
|
|
أَبَدُوا
|
أَبَدَا
|
أَبَدَ
|
مُذَكَّرٌ
Eril
|
غَائِبٌ
|
|
أَبَدْنَ
|
أَبَدَتَا
|
أَبَدَتْ
|
مُؤَنَّثٌ
Dişil
|
|
أَبَدْتُمْ
|
أَبَدْتُمَا
|
أَبَدْتَ
|
مُذَكَّرٌ
Eril
|
مُخَاطَبٌ
|
|
أَبَدْتُنَّ
|
أَبَدْتُمَا
|
أَبَدْتِ
|
مُؤَنَّثٌ
Dişil
|
|
أَبَدْنَا
|
|
أَبَدْتُ
|
|
مُتَكَلِّمٌ
|
أَبِثَ
(dördüncü babdan) fiili mazinin çekimi:
|
جَمْعٌ
Çoğul
|
تَثْنِيَةٌ
İkil
|
مُفْرَدٌ
Tekil
|
|
|
|
أَبِثُوا
|
أَبِثَا
|
أَبِثَ
|
مُذَكَّرٌ
Eril
|
غَائِبٌ
|
|
أَبِثْنَ
|
أَبِثَتَا
|
أَبِثْتْ
|
مُؤَنَّثٌ
Dişil
|
|
أَبِثْتُمْ
|
أَبِثْتُمَا
|
أَبِثْتَ
|
مُذَكَّرٌ
Eril
|
مُخَاطَبٌ
|
|
أَبِثْتُنَّ
|
أَبِثْتُمَا
|
أَبِثْتِ
|
مُؤَنَّثٌ
Dişil
|
|
أَبِثْنَا
|
|
أَبِثْتُ
|
|
مُتَكَلِّمٌ
|
أَدُبَ
(beşinci babdan) fiili mazinin çekimi:
|
جَمْعٌ
Çoğul
|
تَثْنِيَةٌ
İkil
|
مُفْرَدٌ
Tekil
|
|
emretmek
|
|
أَدُبُوا
|
أَدُبَا
|
أَدُبَ
|
مُذَكَّرٌ
Eril
|
غَائِبٌ
|
|
أَدُبْنَ
|
أَدُبَتَا
|
أَدُبَتْ
|
مُؤَنَّثٌ
Dişil
|
|
أَدُبْتُمْ
|
أَدُبْتُمَا
|
أَدُبْتَ
|
مُذَكَّرٌ
Eril
|
مُخَاطَبٌ
|
|
أَدُبْتُنَّ
|
أَدُبْتُمَا
|
أَدُبْتِ
|
مُؤَنَّثٌ
Dişil
|
|
أَدُبْنَا
|
|
أَدُبْتُ
|
|
مُتَكَلِّمٌ
|
FİİLİ
MAZİ MEÇHUL
أَمَرَ
(birinci babdan) meçhul fiili mazinin çekimi:
|
جَمْعٌ
Çoğul
|
تَثْنِيَةٌ
İkil
|
مُفْرَدٌ
Tekil
|
|
emretmek
|
|
أُمِرُوا
|
أُمِرَا
|
أُمِرَ
|
مُذَكَّرٌ
Eril
|
غَائِبٌ
|
|
أُمِرْنَ
|
أُمِرَتَا
|
أُمِرَتْ
|
مُؤَنَّثٌ
Dişil
|
|
أُمِرْتُمْ
|
أُمِرْتُمَا
|
أُمِرْتَ
|
مُذَكَّرٌ
Eril
|
مُخَاطَبٌ
|
|
أُمِرْتُنَّ
|
أُمِرْتُمَا
|
أُمِرْتِ
|
مُؤَنَّثٌ
Dişil
|
|
أُمِرْنَا
|
|
أُمِرْتُ
|
|
مُتَكَلِّمٌ
|
أَبَدَ
(ikinci babdan) meçhul fiili mazinin çekimi:
|
جَمْعٌ
Çoğul
|
تَثْنِيَةٌ
İkil
|
مُفْرَدٌ
Tekil
|
|
emretmek
|
|
أُبِدُوا
|
أُبِدَا
|
أُبِدَ
|
مُذَكَّرٌ
Eril
|
غَائِبٌ
|
|
أُبِدْنَ
|
أُبِدَتَا
|
أُبِدَتْ
|
مُؤَنَّثٌ
Dişil
|
|
أُبِدْتُمْ
|
أُبِدْتُمَا
|
أُبِدْتَ
|
مُذَكَّرٌ
Eril
|
مُخَاطَبٌ
|
|
أُبِدْتُنَّ
|
أُبِدْتُمَا
|
أُبِدْتِ
|
مُؤَنَّثٌ
Dişil
|
|
أُبِدْنَا
|
|
أُبِدْتُ
|
|
مُتَكَلِّمٌ
|
أَبِثَ
(dördüncü babdan) meçhul fiili mazinin çekimi:
|
جَمْعٌ
Çoğul
|
تَثْنِيَةٌ
İkil
|
مُفْرَدٌ
Tekil
|
|
|
|
أُبِثُوا
|
أُبِثَا
|
أُبِثَ
|
مُذَكَّرٌ
Eril
|
غَائِبٌ
|
|
أُبِثْنَ
|
أُبِثَتَا
|
أُبِثَتْ
|
مُؤَنَّثٌ
Dişil
|
|
أُبِثْتُمْ
|
أُبِثْتُمَا
|
أُبِثْتَ
|
مُذَكَّرٌ
Eril
|
مُخَاطَبٌ
|
|
أُبِثْتُنَّ
|
أُبِثْتُمَا
|
أُبِثْتُ
|
مُؤَنَّثٌ
Dişil
|
|
أُبْثْنَا
|
|
أُبِثْتُ
|
|
مُتَكَلِّمٌ
|
أَدُبَ
(beşinci babdan) meçhul fiili mazinin çekimi
olmaz!.. Çünkü lazım fiildir.
|
جَمْعٌ
Çoğul
|
تَثْنِيَةٌ
İkil
|
مُفْرَدٌ
Tekil
|
|
emretmek
|
|
yok
|
yok
|
yok
|
مُذَكَّرٌ
Eril
|
غَائِبٌ
|
|
yok
|
yok
|
yok
|
مُؤَنَّثٌ
Dişil
|
|
yok
|
yok
|
yok
|
مُذَكَّرٌ
Eril
|
مُخَاطَبٌ
|
|
yok
|
yok
|
yok
|
مُؤَنَّثٌ
Dişil
|
|
yok
|
yok
|
yok
|
|
مُتَكَلِّمٌ
|
MUZARİ
MALUM
Mehmuzul
Fa’ların muzari malumu –yalnız “MÜTEKELLİM VAHDEH” çekimi
müstesna olmak üzere- sahih gibi çekilir.
Mütekellim
vahdeh çekiminin ise اَهْ
denilmeyip
آ denilir. O halde يَأْمُرُ
kelimesi
يَكْتُبُ gibi çekilir (tasrif olunur), yalnız
mütekellim vahdeh çekiminde çekiminde أَهْ مُرُ denilmeyip, آمُرُ denilir. İşte farkı bu kadardır.
Diğer
babların muzari malumu da böyledir. Örnek: يَأْبِدُ fiili muzarinin mütekellim vahdeh
çekimindeآبِدُ;
يَأْبَثُ fiili muzarinin mütekellim vahdeh
çekiminde آبَثُ;
يَأْدُبُ fiili muzarinin vahdeh çekiminde
آدُبُ denilir.
أَمَرَ
٠ يَأْمُرُ (birinci
babdan) malum fiili muzarinin çekimi:
|
جَمْعٌ
Çoğul
|
تَثْنِيَةٌ
İkil
|
مُفْرَدٌ
Tekil
|
|
emretmek
|
|
يَأْمُرُونَ
|
يَأْمُرَانِ
|
يَأْمُرُ
|
مُذَكَّرٌ
Eril
|
غَائِبٌ
|
|
يَأْمُرْنَ
|
تَأْمُرَانِ
|
تَأْمُرُ
|
مُؤَنَّثٌ
Dişil
|
|
تَأْمُرُونَ
|
تَأْمُرَانِ
|
تَأْمُرُ
|
مُذَكَّرٌ
Eril
|
مُخَاطَبٌ
|
|
تَأْمُرْنَ
|
تَأْمُرَانِ
|
تَأْمُرِينَ
|
مُؤَنَّثٌ
Dişil
|
|
نَأْمُرُ
|
|
آمُرُ
|
|
مُتَكَلِّمٌ
|
أَبَدَ
٠ يَأْبِدُ (ikinci
babdan) malum fiili muzarinin çekimi:
|
جَمْعٌ
Çoğul
|
تَثْنِيَةٌ
İkil
|
مُفْرَدٌ
Tekil
|
|
oturmak
|
|
يَأْبِدُونَ
|
يَأْبِدَانِ
|
يَأْبِدُ
|
مُذَكَّرٌ
Eril
|
غَائِبٌ
|
|
يَأْبِدْنَ
|
تَأْبِدَانِ
|
تَأْبِدُ
|
مُؤَنَّثٌ
Dişil
|
|
تَأْبِدُونَ
|
تَأْبِدَانِ
|
تَأْبِدُ
|
مُذَكَّرٌ
Eril
|
مُخَاطَبٌ
|
|
تَأْبِدْنَ
|
تَأْبِدَانِ
|
تَأْبِدِينَ
|
مُؤَنَّثٌ
Dişil
|
|
نَأْبِدُ
|
|
آبِدُ
|
|
مُتَكَلِّمٌ
|
أَبِثَ
٠ يَأْبَثُ (dördüncü
babdan) malum fiili muzarinin çekimi:
|
جَمْعٌ
Çoğul
|
تَثْنِيَةٌ
İkil
|
مُفْرَدٌ
Tekil
|
|
|
|
يَأْبَثُونَ
|
يَأْبَثَانِ
|
يَأْبَثُ
|
مُذَكَّرٌ
Eril
|
غَائِبٌ
|
|
يَأْبَثْنَ
|
تَأْبَثَانِ
|
تَأْبَثُ
|
مُؤَنَّثٌ
Dişil
|
|
تَأْبَثُونَ
|
تَأْبَثَانِ
|
تَأْبَثُ
|
مُذَكَّرٌ
Eril
|
مُخَاطَبٌ
|
|
تَأْبَثْنَ
|
تَأْبَثَانِ
|
تَأْبَثِينَ
|
مُؤَنَّثٌ
Dişil
|
|
نَأْبَثُ
|
|
آبَثُ
|
|
مُتَكَلِّمٌ
|
أَدُبَ
٠ يَأْدُبُ (beşinci
babdan) malum fiili muzarinin çekimi:
|
جَمْعٌ
Çoğul
|
تَثْنِيَةٌ
İkil
|
مُفْرَدٌ
Tekil
|
|
emretmek
|
|
يَأْدُبُونَ
|
يَأْدُبَانِ
|
يَأْدُبُ
|
مُذَكَّرٌ
Eril
|
غَائِبٌ
|
|
يَأْدُبْنَ
|
تَأْدُبَانِ
|
تَأْدُبُ
|
مُؤَنَّثٌ
Dişil
|
|
تَأْدُبُونَ
|
تَأْدُبَانِ
|
تَأْدُبُ
|
مُذَكَّرٌ
Eril
|
مُخَاطَبٌ
|
|
تَأْدُبْنَ
|
تَأْدُبَانِ
|
تَأْدُبِينَ
|
مُؤَنَّثٌ
Dişil
|
|
نَأْدُبُ
|
|
آدُبُ
|
|
مُتَكَلِّمٌ
|
MUZARİ
MEÇHUL
Mehmuzul
Fa’ların muzari meçhulü –yalnız MÜTEKELLİM VAHDEH çekimi
müstesna olmak üzere- sahih gibi çekilir. Mütekellim
vahdeh çekiminde ise اُهْ denilmeyip, اُو denilir. O halde يُأْمَلُ kelimesi يُكْتَبُ gibi çekilir. Yalnız mütekellim vahdeh
çekiminde اُءْمَلُ
denilmeyip,
اُومَلُ
denilir.
İşte farkı bu kadardır.
Diğer
babların muzari meçhulü de böyledir: اُومَتُ ،
اُولَفُ gibi.
MUZARİ
MANSUB – MUZARİ MECZUM
Mehmuzul
Fa’ların muzari mansub ve meczumu sahih fiillerdeki
kaideye tabidir.
EMRİ
HAZIR MALUM
Mehmuzul
Fa’ların emri hazırı malumu üç şekil üzere gelir:
- Birinci ve beşinci babın emri
hazır malumu اُوعُلْ şeklinde gelir. Örnek: اَمَلَ
den
اُومُلْ;
اَدُبَ den اُودُبْ gibi.
- İkinci babın emri hazır malumu
اِيعِلْ şeklinde gelir. Örnek: اَمَتَ den اِيعِتْ gibi.
- Dördüncü babın emri hazır malumu
اِيعَلْ
şeklinde
gelir. Örnek:
اَلِفَ den اِيلَفْ gibi.
Dikkat:
Mehmuzul
Fa’ların emri hazır malumu şekilce sahih fiilinkinden
farklı ise de yine sahih gibi çekilir.
Birinci
babdan:
|
جَمْعٌ
Çoğul
|
تَثْنِيَةٌ
İkil
|
مُفْرَدٌ
Tekil
|
|
|
اُومُلُوا
|
اُومُلاَ
|
اُومُلْ
|
مُذَكَّرٌ
|
|
اُومُلْنَ
|
اُومُلاَ
|
اُومُلِى
|
مُؤَنَّثٌ
|
|
جَمْعٌ
Çoğul
|
تَثْنِيَةٌ
İkil
|
مُفْرَدٌ
Tekil
|
|
|
اُودُبُوا
|
اُودُبَا
|
اُودُبْ
|
مُذَكَّرٌ
|
|
اُودُبْنَ
|
اُودُبَا
|
اُودُبِى
|
مُؤَنَّثٌ
|
İkinci
babdan:
|
جَمْعٌ
Çoğul
|
تَثْنِيَةٌ
İkil
|
مُفْرَدٌ
Tekil
|
|
|
اِيمِتُُوا
|
اِيمِتَا
|
اِيمِتْ
|
مُذَكَّرٌ
|
|
اِمِتْنَ
|
اِيمِتَا
|
اِيمِتِى
|
مُؤَنَّثٌ
|
Dördüncü
babdan:
|
جَمْعٌ
Çoğul
|
تَثْنِيَةٌ
İkil
|
مُفْرَدٌ
Tekil
|
|
|
اِيلَفُوا
|
اِيلَفَا
|
اِيلَفْ
|
مُذَكَّرٌ
|
|
اِيلَفْنَ
|
اِيلَفَا
|
اِيلَفِى
|
مُؤَنَّثٌ
|
Dikkat:
Birinci
babdan olan اَمَرَ،
اَكَلَ، اَخَذَ fiili mazi kelimelerinin emri hazır malumu anlatılan umumi
kaideden müstesnadır. Yani bunların emri hazır malumunda
yukarıda anlatılan kaideye göre اُوكُلْ،
اُوخُذْ، اُومُرْ denilmesi icap ederdi. Fakat böyle
söylenmemiştir. Belki اُو harfi atılarak مُرْ،
كُلْ، خُذْ denilmiştir.
Ancak
bunların çekimi sahih fiilerdeki kaideye uygundur:
|
جَمْعٌ
Çoğul
|
تَثْنِيَةٌ
İkil
|
مُفْرَدٌ
Tekil
|
|
|
خُذُوا
|
خُذَا
|
خُذْ
|
مُذَكَّرٌ
|
|
خُذْنَ
|
خُذَا
|
خُذِى
|
مُؤَنَّثٌ
|
|
جَمْعٌ
Çoğul
|
تَثْنِيَةٌ
İkil
|
مُفْرَدٌ
Tekil
|
|
|
مُرُوا
|
مُرَا
|
مُرْ
|
مُذَكَّرٌ
|
|
مُرْنَ
|
مُرَا
|
مُرِى
|
مُؤَنَّثٌ
|
|
جَمْعٌ
Çoğul
|
تَثْنِيَةٌ
İkil
|
مُفْرَدٌ
Tekil
|
|
|
كُلُوا
|
كُلاَ
|
كُلْ
|
مُذَكَّرٌ
|
|
كُلْنَ
|
كُلاَ
|
كُلِى
|
مُؤَنَّثٌ
|
|
 |
|
 |
|
