CAHDİ MUTLAK
لَمْ
harfi
fiili muzarinin –gerek malum gerek meçhul olsun- ondört
çekiminin hepsine de geçer. Lafızdaki tesirine gelince
“iki cemi müennes nun’u olduğu gibi durur; diğer
nun’ları düşürür; nun’suz çekimlerde ise son harfin
harekesini yani ötresini düşürür.”
Örnek:
|
جَمْعٌ
Çoğul
|
تَثْنِيَةٌ
İkil
|
مُفْرَدٌ
Tekil
|
|
|
|
لَمْ يَكْتُبُوا
|
لَمْ يَكْتُبَا
|
لَمْ يَكْتُبْ
|
مُذَكَّرٌ
Eril
|
غَائِبٌ
|
|
لَمْ يَكْتُبْنَ
|
لَمْ تَكْتُبَا
|
لَمْ تَكْتُبْ
|
مُؤَنَّثٌ
Dişil
|
|
لَمْ تَكْتُبُوا
|
لَمْ تَكْتُبَا
|
لَمْ تَكْتُبْ
|
مُذَكَّرٌ
Eril
|
مُخَاطَبٌ
|
|
لَمْ تَكْتُبْنَ
|
لَمْ تَكْتُبَا
|
لَمْ تَكْتُبِى
|
مُؤَنَّثٌ
Dişil
|
|
لَمْ نَكْتُبْ
|
|
لَمْ اَكْتُبْ
|
|
مُتَكَلِّمٌ
|
Meçhulü de böyledir:
|
جَمْعٌ
Çoğul
|
تَثْنِيَةٌ
İkil
|
مُفْرَدٌ
Tekil
|
|
|
|
لَمْ يُكْتَبُوا
|
لَمْ يُكْتَبَا
|
لَمْ يُكْتَبْ
|
مُذَكَّرٌ
Eril
|
غَائِبٌ
|
|
لَمْ يُكْتَبْنَ
|
لَمْ تُكْتَبَا
|
لَمْ تُكْتَبْ
|
مُؤَنَّثٌ
Dişil
|
|
لَمْ تُكْتَبُوا
|
لَمْ تُكْتَبَا
|
لَمْ تُكْتَبْ
|
مُذَكَّرٌ
Eril
|
مُخَاطَبٌ
|
|
لَمْ تُكْتَبْنَ
|
لَمْ تُكْتَبَا
|
لَمْ تُكْتَبِى
|
مُؤَنَّثٌ
Dişil
|
|
لَمْ نُكْتَبْ
|
|
لَمْ اُكْتَبْ
|
|
مُتَكَلِّمٌ
|
Dikkat:
Başına لَمْ geçen fiili muzariye Cahdi Mutlak
adı verilip Türkçeye “dili geçmiş” veya “mişli geçmiş
zamanın olumsuzu” ile tercüme edilir.
Örnek:
لَمْ
يَكْتُبْ
(yazmadı yahut yazmamış); لَمْ يُكْتَبْ
(yazılmadı yahut yazılmamış) gibi.
|
